Telemedicine tại Việt Nam: Khám bệnh từ xa đang phát triển ra sao?

Tóm tắt nhanh: Thị trường y tế số Việt Nam đạt khoảng 2,84 tỷ USD vào năm 2025 và được dự báo vượt 9,5 tỷ USD trước năm 2034. Khám bệnh từ xa (telemedicine) là một trong những trụ cột tăng trưởng chính, được thúc đẩy bởi chính sách chuyển đổi số quốc gia, hạ tầng 5G mở rộng, và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng tại vùng sâu vùng xa.

---

Telemedicine là gì?

Telemedicine — hay khám bệnh từ xa — là hình thức sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông để kết nối bệnh nhân với bác sĩ mà không cần gặp mặt trực tiếp. Người bệnh có thể tư vấn sức khỏe, nhận chẩn đoán ban đầu, được kê đơn thuốc và theo dõi tình trạng bệnh thông qua video call, chat hoặc ứng dụng di động.

Tại Việt Nam, khám bệnh từ xa được quy định pháp lý rõ ràng trong Thông tư 30/2023/TT-BYT, áp dụng cho 50 danh mục bệnh được phép thực hiện khám chữa bệnh từ xa.

---

Bối cảnh phát triển: Từ COVID-19 đến chiến lược quốc gia

Telemedicine tại Việt Nam bắt đầu được triển khai mạnh mẽ từ giữa năm 2020, khi Bộ Y tế phê duyệt Đề án khám chữa bệnh từ xa giai đoạn 2020–2025 (Quyết định 2628/QĐ-BYT). Mục tiêu ban đầu là kết nối 1.000 bệnh viện trên toàn quốc, trong đó 20 bệnh viện tuyến trung ương đóng vai trò đầu mối hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới.

Sau giai đoạn COVID-19, chính phủ tiếp tục đẩy mạnh y tế số thông qua Chương trình Chuyển đổi số quốc gia (Quyết định 749/QĐ-TTg), trong đó y tế được xác định là lĩnh vực ưu tiên hàng đầu. Đến tháng 1/2026, hơn 34 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử đã được tạo và tích hợp vào nền tảng VNeID — ứng dụng định danh số quốc gia.

---

Thị trường telemedicine Việt Nam: Những con số đáng chú ý

Tính đến đầu năm 2026, bức tranh telemedicine tại Việt Nam có thể được tóm gọn qua một số con số nổi bật:

• 47 công ty hoạt động trong lĩnh vực telemedicine, trong đó 11 công ty đã nhận vốn đầu tư với tổng số vốn huy động đạt 43,4 triệu USD.
• Jio Health dẫn đầu với 30,4 triệu USD vốn huy động, theo sau là các nền tảng như eDoctor, Med247, Medici và VieVie Healthcare.
• Thị trường y tế số tổng thể đạt khoảng 815 triệu USD trong năm 2026 và dự kiến tăng trưởng với tốc độ CAGR 14,39% đến năm 2034.

Các "ông lớn" viễn thông như Viettel, VNPT và FPT cũng đầu tư mạnh vào hệ thống quản lý dữ liệu y tế và ứng dụng AI trong chẩn đoán. Bên cạnh đó, các hệ thống y tế tư nhân như Vinmec và Hoan My đi đầu trong triển khai telemedicine và nền tảng tương tác bệnh nhân số.

---

Các ứng dụng khám bệnh từ xa phổ biến tại Việt Nam

Người dân Việt Nam hiện có nhiều lựa chọn để khám bệnh trực tuyến:

• YouMed: Cho phép đặt lịch khám, tư vấn qua video call, kê đơn thuốc trực tuyến và quản lý hồ sơ bệnh án điện tử.
• Medpro: Dịch vụ tư vấn khám bệnh từ xa với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa từ nhiều bệnh viện lớn.
• eDoctor: Ứng dụng cho phép đặt lịch tư vấn video hoặc chat với bác sĩ, kèm diễn đàn hỏi đáp sức khỏe.
• Jio Health: Nền tảng tích hợp giao thuốc tận nhà, chăm sóc tại nhà, đặt xét nghiệm và tư vấn từ xa.
• Bác sĩ cho mọi nhà: Phần mềm do UNDP hỗ trợ triển khai tại các trạm y tế vùng cao, kết nối bệnh nhân với bác sĩ tuyến trên.

Quy trình khá đơn giản: tải ứng dụng, tạo tài khoản, chọn bác sĩ và chuyên khoa phù hợp, sau đó tiến hành tư vấn qua video. Bác sĩ có thể kê đơn thuốc ngay trên nền tảng để bệnh nhân mua tại nhà thuốc.

---

Vai trò của AI và công nghệ trong telemedicine Việt Nam

Trí tuệ nhân tạo đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong khám bệnh từ xa tại Việt Nam. Năm 2024, Bộ Y tế phối hợp với UNDP khởi động dự án ứng dụng AI vào y tế từ xa cho các nhóm yếu thế tại 10 tỉnh vùng cao, miền núi, với kinh phí viện trợ hơn 2,3 triệu USD.

Dự án này triển khai 250 trạm y tế được nâng cấp thiết bị và đào tạo chuyên môn, sử dụng AI hỗ trợ chẩn đoán và quản lý sức khỏe cộng đồng trên môi trường số. Bên cạnh đó, các đối tác quốc tế như Liên minh Y tế Thông minh Đài Loan cũng đã giới thiệu giải pháp tư vấn từ xa, phòng mổ thông minh và giám sát bệnh nhân từ xa tại thị trường Việt Nam.

---

Thách thức còn tồn tại

Dù tăng trưởng ấn tượng, telemedicine tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều rào cản đáng kể.

Về pháp lý và thanh toán: Hiện chưa có quy định rõ ràng về việc bảo hiểm y tế xã hội hoặc bảo hiểm tư nhân chi trả cho dịch vụ khám bệnh từ xa. Các vấn đề về trách nhiệm pháp lý của bác sĩ khi khám từ xa, giấy phép hành nghề và tính hợp pháp của tư vấn xuyên biên giới cũng chưa được làm rõ hoàn toàn.

Về hạ tầng: Nhiều trạm y tế cơ sở, đặc biệt ở vùng nông thôn và miền núi, vẫn thiếu thiết bị CNTT và đường truyền internet ổn định. Chương trình Chuyển đổi số quốc gia 2025–2030 đặt mục tiêu phủ sóng đơn vị telemedicine tại 100% cơ sở y tế, nhưng chưa có biện pháp cụ thể cho vùng khó khăn.

Về năng lực số: Theo xếp hạng toàn cầu, Việt Nam đứng thứ 97/141 quốc gia về kỹ năng số trong dân số lao động. Cả bệnh nhân và nhân viên y tế đều cần được đào tạo thêm để sử dụng hiệu quả các nền tảng telemedicine.

Về liên thông dữ liệu: Bệnh án điện tử tại các cơ sở y tế chưa được chuẩn hóa đồng bộ, gây khó khăn cho việc chia sẻ thông tin bệnh nhân giữa các tuyến. Bộ Y tế đang đẩy mạnh ban hành tiêu chuẩn cấu trúc liên thông và thuật ngữ y tế thống nhất.

---

Triển vọng 2026–2030: Telemedicine sẽ đi về đâu?

Với nền tảng chính sách đã được thiết lập và hạ tầng số đang mở rộng nhanh, telemedicine tại Việt Nam được kỳ vọng bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh trong 5 năm tới. Một số xu hướng chính bao gồm:

• Tích hợp sổ sức khỏe điện tử vào VNeID, hướng tới mục tiêu mỗi công dân Việt Nam đều có hồ sơ sức khỏe số.
• Bắt buộc triển khai bệnh án điện tử tại tất cả cơ sở y tế từ 2025–2026, tạo nền tảng dữ liệu cho AI và y học cá nhân hóa.
• Mở rộng AI trong chẩn đoán và theo dõi bệnh mạn tính — đặc biệt quan trọng khi Việt Nam có khoảng 200.000 ca tử vong/năm do bệnh tim mạch và tỷ lệ bệnh không lây nhiễm ngày càng tăng.
• Hợp tác quốc tế với Hàn Quốc, Đài Loan và các đối tác UNDP để nâng cao năng lực y tế từ xa tại tuyến cơ sở.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Khám bệnh từ xa tại Việt Nam có hợp pháp không? Có. Khám bệnh từ xa được quy định trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và Thông tư 30/2023/TT-BYT, áp dụng cho 50 danh mục bệnh cụ thể.

Bảo hiểm y tế có chi trả cho khám bệnh từ xa không? Hiện tại, Việt Nam chưa có quy định rõ ràng về việc bảo hiểm y tế xã hội chi trả cho dịch vụ telemedicine. Đây là một trong những rào cản lớn nhất cần được giải quyết.

Những ứng dụng nào phổ biến để khám bệnh từ xa ở Việt Nam? Các nền tảng phổ biến bao gồm YouMed, Medpro, eDoctor, Jio Health và Med247. Ngoài ra, phần mềm "Bác sĩ cho mọi nhà" được triển khai tại các trạm y tế vùng cao.

Khám bệnh từ xa có thay thế được khám trực tiếp không? Không hoàn toàn. Telemedicine phù hợp cho tư vấn ban đầu, tái khám, theo dõi bệnh mạn tính và các bệnh nhẹ. Các ca phức tạp cần xét nghiệm lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh hoặc phẫu thuật vẫn yêu cầu khám trực tiếp.

Thị trường telemedicine Việt Nam lớn cỡ nào? Tính đến đầu 2026, có 47 công ty telemedicine hoạt động tại Việt Nam với tổng vốn huy động 43,4 triệu USD. Thị trường y tế số tổng thể được định giá khoảng 815 triệu USD năm 2026.

---

Cập nhật tháng 4/2026. Bài viết tổng hợp thông tin từ Bộ Y tế Việt Nam, UNDP, B&Company, Tracxn và các nguồn uy tín khác.